Naukowcy dokładnie odtworzyli to, co działo się pod Santorini i podmorskim wulkanem Kolumbo podczas niezwykłego kryzysu sejsmicznego z 2025 r. Wyniki opublikowane w “Nature” pokazują, że około 310 mln m sześc. magmy wtargnęło w kilkunastokilometrową szczelinę w skorupie ziemskiej. Badanie ujawniło też, że oba wulkany mogą być powiązane wspólnym, złożonym systemem.
Ponad 30 tys. trzęsień ziemi wokół Santorini. Tysiące ludzi opuściło wyspę
Pierwsze oznaki zmian zauważono już latem 2024 r., kiedy instrumenty geodezyjne zaczęły rejestrować deformację powierzchni Santorini. Aktywność sejsmiczna stopniowo rosła, a 27 stycznia 2025 r. rozpoczęła się wyjątkowo intensywna seria wstrząsów. Część z nich przekraczała magnitudę 5.
Rosnąca aktywność sejsmiczna wywołała poważne obawy władz i mieszkańców. W lutym 2025 r. zamknięto szkoły, ograniczano dostęp do niektórych portów i miejsc zagrożonych osuwiskami, a na wyspę skierowano dodatkowe siły ratownicze. Ponad 10 tys. mieszkańców i pracowników opuściło Santorini. Greckie władze ogłosiły stan wyjątkowy obowiązujący od 6 lutego do 3 marca 2025 r.
Intensywne deszcze paraliżują Kretę. Polka mieszkająca na wyspie: drogi zamieniły się w rzeki
Nie była to jednak ewakuacja dziesiątek tysięcy turystów zarządzona z powodu bezpośredniego zagrożenia erupcją. Wiele osób wyjeżdżało z wyspy prewencyjnie w związku z przedłużającą się serią trzęsień.
Pod wyspą kryje się ponad 310 mln metrów sześciennych magmy
Naukowcy połączyli dane z sejsmometrów lądowych i podmorskich z pomiarami satelitarnymi oraz geodezyjnymi. Na tej podstawie oszacowali, że około 0,31 km³ magmy, czyli około 310 mln m sześc., dostało się do wydłużonej szczeliny magmowej na dnie Morza Egejskiego.
Struktura miała około 13 km długości i była związana z obszarem pomiędzy Kolumbo a wyspą Anydros. Według autorów pracy intruzja rozpoczęła się głęboko w skorupie i stopniowo przemieszczała się ku górze oraz na północny wschód.
Ostatecznie magma zatrzymała się około 3–5 km pod dnem morskim. Nie wydostała się na powierzchnię i dlatego nie doszło do erupcji. Badanie sugeruje jednocześnie, że Santorini i znajdujący się około 7 km dalej Kolumbo mogą być elementami bardziej złożonego i wzajemnie powiązanego systemu magmowego, niż wcześniej sądzono.
Czy wulkan na Santorini może wybuchnąć?
Santorini pozostaje aktywnym systemem wulkanicznym. Ostatnia potwierdzona erupcja miała miejsce w 1950 r. Sam fakt obecności magmy pod aktywnym wulkanem nie oznacza jednak, że do erupcji musi dojść w najbliższym czasie.
MSZ ostrzega przed niebezpiecznymi warunkami na wakacyjnej wyspie. Wydano czerwony alarm
Autorzy badań wskazują przede wszystkim na potrzebę dalszego monitorowania przepływu magmy, deformacji skorupy i aktywności sejsmicznej. Nowsze analizy z 2026 r. pokazują, że po kulminacji kryzysu w lutym 2025 r. aktywność spadła, choć tempo deformacji i sejsmiczności nie wszędzie wróciło jeszcze do poziomu sprzed kryzysu.
Podmorski Kolumbo jest bardziej groźny
Kolumbo znajduje się około 7 km na północny wschód od Santorini. To aktywny podmorski wulkan, którego ostatnia potwierdzona erupcja nastąpiła w 1650 r. Było to bardzo niebezpieczne zdarzenie. Erupcja wywołała tsunami, a toksyczne gazy przyczyniły się do śmierci ludzi na pobliskich wyspach.
Badania geologiczne wykazały ślady historycznej fali tsunami sięgające lokalnie nawet od kilkunastu do kilkudziesięciu metrów ponad poziom morza. Na południu wyspy Ios historyczne relacje wskazują na maksymalny run-up rzędu około 20 m.
Po kryzysie z 2025 r. region pozostaje pod szczególną obserwacją sejsmologów i wulkanologów. Najnowsze badania pokazują, że wykorzystanie gęstych sieci sejsmologicznych, pomiarów GPS, czujników znajdujących się na dnie morza i danych satelitarnych pozwala znacznie dokładniej śledzić ruchy magmy pod powierzchnią.
Grecka obrona cywilna przypomina jednocześnie, że w przypadku aktywnych wulkanów zagrożeniem mogą być nie tylko sama erupcja i popiół, lecz także trzęsienia ziemi, osuwiska, toksyczne gazy i tsunami.
Źródło: nature.com / reuters.com
Disclaimer : This story is auto aggregated by a computer programme and has not been created or edited by DOWNTHENEWS. Publisher: fakt.pl



