Nocą z 24 na 25 grudnia 1976 r., na trasie prowadzącej z Połańca do Zrębina w Świętokrzyskim, rozegrała się zbrodnia bez precedensu w powojennej Polsce. “Król Zrębina” celowo przygotował krwawe widowisko, by udowodnić, że zniewagi nie puszcza płazem. Motywem była zemsta za oskarżenie jego siostry o kradzież kiełbasy podczas wesela zamordowanej Krysi.
“Wśród nocnej ciszy” pokaże zbrodnię ze Zrębina. Wieś widziała i milczała
To, że makabryczna zbrodnia wyszła na jaw, było możliwe tylko dzięki determinacji młodego śledczego. Był nim, dziś emerytowany policjant, insp. Henryk Buczek. W 1976 r. kierował pionem śledczym w tarnobrzeskiej komendzie wojewódzkiej.
– Kilka tygodni po tragedii przyszła do nas zapłakana matka ofiar. Przekonywała, że nie był to wypadek, a tak początkowo tę sprawę traktowano. Kiedy w końcu jeden ze świadków pękł i powiedział, co się wydarzyło. Pamiętam, jak drżała mi ręka, kiedy spisywałem jego zeznania. To nie mieściło się w głowie… – wspominał pan Henryk.
Po raz pierwszy wspomnienia inspektora Henryka Buczka zostały opublikowane w świątecznym, papierowym wydaniu Faktu 31.03.2018 r. Jak zaznaczył, był to ostatni wywiad, jaki w tej sprawie zgodził się udzielić.
Król Zrębina nie miał litości
Krysia Łukaszek wzięła ślub ze Stanisławem zaledwie pół roku przed swoją tragiczną śmiercią. Była w 5 miesiącu ciąży.
Ofiary zostały podstępem wywabione z paserki w kościele w Połańcu. – Krycha wracaj szybko do chałupy, ojciec rozrabia po pijaku – szepnęła kuzynka do 18-latki.
Kiedy dziewczyna z mężem i bratem szli pieszo do oddalonego o 5 km Zrębina, nadjechał duży fiat, a za nim dwa autobusy, które wcześniej przywiozły mieszkańców na mszę. Nie wszyscy poszli się modlić, w jednym z autosanów trwała popijawa. Rozbawione towarzystwo nie wiedziało, że uczestniczy w planie zbrodni Jana Sojdy.
Wstrząsające zeznania w procesie “Szamana z Tywicy”. Miał wykorzystać dwie kobiety
Oprawcy najpierw potrącili autem Miecia i złamali mu nogę, a potem kluczem do kół zatłukli małżeństwo. Krysia do końca błagała: “Wujku! Nie zabijaj mnie. Zabiliście mi męża, zostawcie chociaż mnie matce”.
“Mamo ratuj!” — to były ostatnie słowa 12-letniego Miecia, którego mordercy wyciągnęli na środek drogi i dobili, najeżdżając kołem na głowę.
30 sąsiadów patrzyło w ciszy, jak mordowani są niewinni ludzie. Żaden nie odważył się ich ratować. – Ktokolwiek się ruszy, tego spotka taki sam los – mówił rosły zięć Sojdy, blokując drzwi autobusu.
Potem zapanował niesamowity opór zastraszonych ludzi: “Nie znam, nic nie wiem, ja niewinowaty” — powtarzali wyuczoną formułkę. Wszyscy pamiętali, że jeden z mieszkańców, który odważył się coś powiedzieć, został utopiony w rzece.
Ludzie dostawali od Sojdy pieniądze i święte medaliki przywiezione z Jasnej Góry. Pieczętowali przysięgę milczenia krwią z palca, nakłuwanego agrafką.
Przesłuchania w areszcie na Zamku w Rzeszowie
Inspektor Buczek kilkanaście razy przesłuchiwał Sojdę. – Jeździłem do niego do aresztu na zamku w Rzeszowie. Musiałem zawsze zachować spokój. Próbowałem go rozgryźć. Ale on zachowywał się, jakby był z marmuru – opowiadał emerytowany policjant.
Po wielu spotkaniach zaczął powtarzać się pewien schemat. Sojda opowiadał tylko o swoich zasługach. “Dobry byłem, wszystkim pomagałem” — chwalił się. Wspominał, jak ludziom rwał zęby, inseminował zwierzęta, w knajpie wszystkim stawiał wódkę.
– Miał wbite do głowy, że jego rodzina coś znaczy. Aż cały robił się purpurowy, kiedy tylko padło niewygodne pytanie. Od razu podnosił głos, zakrzykiwał. Raz ze złości zerwał się z krzesła i padł plackiem na podłogę. Poranił sobie twarz. Tak udowadniał swoją rację – mówił inspektor.
Pytany o spór o weselną kiełbasę, zaprzeczał. “Głupia, prosta baba, brednie opowiada” – mówił o matce ofiar i zapewniał: “Ja Krysię bardzo kochałem, nie mógłbym jej skrzywdzić. Ładna dziewczynka była, uśmiechnięta. Zawsze mówiła mi dzień dobry wujku”.
6 lat po zbrodni na “królu Zrębina” wykonano sądowy wyrok śmierci. Do końca nie wyraził skruchy. Powieszono także jego szwagra Józefa Adasia († 37 l.). Dwóch zięciów uniknęło styczka, bo zamieniono im wyroki na 15 i 25 lat więzienia. Dziś są już na wolności. Oni sami i rodziny oprawców nadal przekonują, że byli niewinni.
Tłumik znaleźli w aucie 24-latka. Śledczy sprawdzają, czy użył go wcześniej w domu
Zbrodnia połaniecka. Pracowali nad tym 2 lata
Inspektor Buczek nad sprawą pracował razem z dwoma kolegami.
— Badaliśmy mnóstwo wątków, nawet powojenne zaszłości. Udało nam się to rozwikłać, bo byliśmy z zewnątrz. Oprawcy nie mieli do nas dostępu. A robili wszystko, aby każdego przekupić, zastraszyć. Musieliśmy poznać obyczaje, środowisko, czytać między wierszami. Prawda była wstrząsem. Moja mama jak o tym przeczytała w gazecie, prosiła, żebym się zwolnił. Ale ja kochałem tę pracę… — zaznaczał inspektor Buczek.
Przyznaje, że choć od zbrodni minęło tyle lat, nie pozwala zapomnieć każdemu, kto się z nią zatknął.
– Ta wieś do dziś naznaczona jest okrutną śmiercią niewinnej rodziny. Kiedy wjeżdża się do Zrębina, ciało przeszywa dreszcz. O tym, co się tu stało, nie da się zapomnieć, tak jak ja nie mogę zapomnieć twarzy mordercy. Nigdy nie spotkałem tak mściwego człowieka… – mówił insp. Henryk Buczek.
Jacek G. dźgnął w barze mężczyznę. Po 12 latach wrócił z Anglii i stanął przed sądem
Ten artykuł po raz pierwszy ukazał się na stronie Fakt.pl 24.12.2022 r.
Disclaimer : This story is auto aggregated by a computer programme and has not been created or edited by DOWNTHENEWS. Publisher: fakt.pl
