W przestrzeni publicznej w ostatnim czasie dużo mówi się o radykalizacji młodzieży. Jak rozpoznać symptomy, zanim dojdzie do nieodwracalnej tragedii? Co może być sygnałem alarmowym w zachowaniu nastolatka? — To ważne, żeby nie pomylić tego z buntem związanym z adolescencją, czyli dorastaniem — podkreśla w rozmowie z “Faktem” psycholog i psychoterapeuta Czesław Michalczyk.
Radykalizacja młodzieży. Jak odróżnić ją od buntu nastolatka? Psycholog mówi o sygnałach alarmowych
Czesław Michalczyk, psycholog i psychoterapeuta z wieloletnim stażem, wskazuje szereg zewnętrznych oznak, które powinny wzbudzić czujność w otoczeniu takiej młodej osoby. Pierwszą rzeczą, która rzuca się w oczy, jest ubiór — bardzo często zawierający elementy militarne. Ekspert wylicza też szereg konkretnych zachowań, na które należy zwrócić uwagę.
— Może to być agresywne zachowanie w stosunku do rówieśników czy innych osób, ale też nieprzestrzeganie podstawowych standardów, zasad i norm społecznych, co bardzo często wiąże się na przykład z niszczeniem mienia, przewracaniem koszy na śmieci, niszczeniem zabawek na placu zabaw, czy też wypisywaniem agresywnych haseł na budynkach — wskazuje psycholog Czesław Michalczyk.
Takie zachowania — podobnie jak łamanie regulaminów szkolnych, palenie papierosów, picie alkoholu czy eksperymenty z narkotykami — często mogą towarzyszyć także okresowi buntu nastoletniego. — Trzeba być uważnym, żeby nie pomylić tych dwóch rzeczy — podkreśla nasz rozmówca.
Bunt związany z okresem dorastania charakteryzuje się przeciwstawianiem różnym normom i zasadom wyznaczanym przez rodziców, szkołę czy ogólnie przez społeczeństwo. W przypadku radykalizacji można natomiast zauważyć ukierunkowanie tej negatywnej postawy wobec innych na konkretne grupy ludzi.
— Bardzo często ci “inni” to jest albo grupa społeczna, albo inna grupa narodowościowa, albo porządek prawny w ogóle — tłumaczy ekspert i dodaje: — Te zachowania są groźniejsze i podpadają pod kodeks karny.
Ekspert wskazuje: Tego może nie być widać na zewnątrz
Czesław Michalczyk wskazuje, że część zachowań świadczących o radykalnych poglądach może nie być pokazywana na zewnątrz, w tzw. realnym życiu, ale ujawniać się w internecie, na przykład poprzez hejterskie, nienawistne i pełne agresji wpisy w mediach społecznościowych.
— Internet to jest miejsce, gdzie taka osoba może prezentować swoje poglądy i szukać kontaktu z osobami o podobnych poglądach — tłumaczy psycholog.
Dobrze by było, żeby rodzice rzeczywiście mieli na to jakiś wpływ i interesowali się tym, co taki nastolatek robi w internecie
— wskazuje Czesław Michalczyk.
Jak przyznaje, kontrolowanie młodych ludzi nie jest tu rozwiązaniem — szczególnie, biorąc pod uwagę, że nastolatkowie często są zdecydowanie lepsi od dorosłych w posługiwaniu się technologią i potrafią ukrywać różne swoje aktywności. Potrzebna jest tu jednak uważność.
— Sam fakt spędzania dużej ilości czasu przed komputerem czy telefonem — w połączeniu z innymi wspomnianymi oznakami — powinien dawać do myślenia, że w życiu tego młodego człowieka dzieje się coś niepokojącego i jeżeli nie jest to okres buntu i naporu, który każdy z nas musi przeżyć, to taka osoba rzeczywiście może pójść w stronę bardzo nieprawidłowych zachowań — wyjaśnia ekspert.
Bunt, kalka i rewanż. Psycholog o możliwych przyczynach niepokojących zachowań wśród młodzieży
Przyczyn radykalnych zachowań wśród młodzieży może być wiele. Jak wskazuje ekspert, mogą one wyrastać z buntu nastoletniego, czyli buntu przeciwko ogólnie przyjętym zasadom i normom społecznym, lub wręcz przeciwnie — mogą stanowić kalkę zachowań bliskich takiego młodego człowieka.
— Rodzina jest takim środowiskiem modelującym. Dzieci i młodzi ludzie uczą się zachowań od osób najbliższych, które są dla nich wzorcami i powinni przekazać dziecku większość wartości — wyjaśnia psycholog Czesław Michalczyk.
Do radykalizacji zachowań może dojść także na przykład w odpowiedzi na przemoc rówieśniczą i dręczenie w szkole.
— Bardzo często bywa tak, że uczniowie lub byli wychowankowie danej szkoły, którzy byli prześladowani, stają się agresorami. Przychodzą potem do szkoły i odpłacają się za to, jak byli traktowani. I to jest wszędzie, nie tylko w Polsce. Szczególnie duży problem możemy zaobserwować w Stanach, gdzie mają większy dostęp do broni — wskazuje ekspert.
Jak temu zapobiec? Psycholog Czesław Michalczyk wskazuje najważniejszy punkt
— Często powtarza się, żeby mieć większą uważność na to, co robi młody człowiek i może brzmi to banalnie, ale to jest tak naprawdę najważniejsze, bo może być tak, że zanim się spostrzeżemy, będzie już za późno, może dojść do konfliktu z prawem i naprawdę dramatycznych sytuacji — mówi psycholog Czesław Michalczyk.
Choć dorosłych często pochłania wir obowiązków, a nastolatkom po powrocie ze szkoły zdarza się zamykać w czterech ścianach własnego pokoju, znalezienie czasu i przestrzeni na rozmowę i “bycie razem” jest ogromnie ważne.
— Jeśli dziecko raz i drugi zostanie zbyte, bo “nie mam czasu”, “trochę później”, to trzeci raz już może nie zapytać i nie chcieć czegoś powiedzieć — tłumaczy nasz rozmówca. — Rodzice sygnalizują, że mają dużo pracy, że mają jakąś inną ważną sprawę, ale tak naprawdę to nie są rzeczy ważniejsze niż rozmowa z dzieckiem — dodaje psycholog.
Nie zbywać, słuchać, interesować się, być jak najbliżej — to podstawa. Warto też mieć kontakt ze szkołą, ponieważ dzięki zaangażowaniu i współpracy z nauczycielami, wychowawcami, psychologami i pedagogami można w porę wyłapać niepokojące sygnały — zarówno świadczące o tym, że dziecko wykazuje agresywne zachowania, jak i o tym, że samo może być ofiarą przemocy i hejtu.
— Taki młody człowiek, który jest prześladowany, bardzo rzadko sam zgłasza się do psychologa czy pedagoga szkolnego, bo wstydzi się lub się boi. Prześladowca nie zgłosi się tym bardziej — podkreśla ekspert i dodaje: — Psycholodzy, pedagodzy i wychowawcy są właśnie od tego, żeby obserwować, interesować się i odpowiednio reagować. To jest w interesie szkoły, żeby być uważnym na wszystkich — nie tylko na tych, którzy się dobrze zachowują, ale też na tych, którzy właśnie są w jakiś sposób izolowani.
Disclaimer : This story is auto aggregated by a computer programme and has not been created or edited by DOWNTHENEWS. Publisher: fakt.pl





