Na cmentarzu św. Andrzeja Boboli w Białymstoku spoczywają całe pokolenia rodzin. Jesienią na części nagrobków pojawiły się naklejki z prośbą o kontakt z administracją. Dla niektórych bliskich zmarłych oznaczało to początek nerwowych rozmów i konieczność zmierzenia się z rachunkami sięgającymi kilku, a nawet kilkunastu tysięcy złotych.
Jedną z osób, które zgłosiły się do “Faktu”, jest pani Anna. Historia jej rodzinnego grobu sięga 1966 r. Wtedy odbył się pierwszy pochówek. Ostatni — w 1990 r. W trzyosobowym grobie spoczywają jej bliscy.
Przez lata rodzina opiekowała się miejscem pochówku. W 2006 r. postawiła nowy pomnik. Jak relacjonuje pani Anna, wówczas wszystkie sprawy związane z grobem miały być uregulowane.
Problem pojawił się, kiedy jej ojciec udał się do kancelarii parafialnej. — Dowiedział się tam, że w księdze cmentarnej nie ma wpisów i w związku z tym pracownica administracji pobiera opłaty za wszystkie groby od początku istnienia cmentarza — opisuje kobieta.
Ojciec pani Anny próbował wyjaśnić sprawę w kancelarii. Jak relacjonuje córka, odmówiono mu wglądu do księgi cmentarnej, powołując się na RODO. Nie otrzymał też cennika. Kobieta interweniowała u proboszcza i w kurii, ale ostatecznie została odesłana do duchownego.
Zadzwoniła więc do proboszcza. Zaproponowała opłacenie prolongaty grobu na kolejne 20 lat. Kwota wynosiła 3600 zł. To jednak nie wystarczyło.
— Ksiądz stwierdził, że wszystkich musi traktować sprawiedliwie i oprócz prolongaty muszę jeszcze wykupić grób za 12 000 zł. Po 4 tysiące za miejsce, bo grób jest trzyosobowy — relacjonuje.
Łącznie daje to 15 600 zł.
Kobieta próbowała tłumaczyć, że rodzina od dziesięcioleci korzysta z grobu, a w 2006 r. postawiono na nim pomnik. Ma pokwitowanie od jego wykonawcy. Nie dysponuje jednak dokumentem potwierdzającym uiszczenie ówczesnych opłat cmentarnych.
— Oczywiście nie z mojej winy. Pomnik został wtedy wykonany, a ksiądz nie odnotował — podkreśla.
Pani Anna nie zgadza się z żądaniem ponownego wykupu grobu. Jej ojciec zapłacił 3600 zł za przedłużenie miejsca, co — jak informuje rodzina — potwierdza przelew. Pozostałych 12000 zł nie zamierza wpłacać bez wyjaśnienia podstaw naliczenia tej kwoty.
Kobieta skonsultowała sprawę z prawnikiem. Wysłała też do parafii pismo polecone. Odpowiedź otrzymała od kancelarii prawnej, ale — jak twierdzi — nie znalazła w niej konkretnych wyjaśnień. — Jeśli odważy się zlikwidować pomnik, podejmę kroki prawne — zapowiada.
Pani Anna mówi również, że zna przypadki starszych osób, które zdecydowały się zapłacić wysokie kwoty. Obawia się, że kolejne rodziny, nie znając swoich praw, zrobią to samo.
“Jesteśmy emerytami. Nie wiemy, co nas czeka”
Wiktor i Weronika mają na cmentarzu trzy rodzinne groby. Spoczywają w nich między innymi ich rodzice i dziadkowie. Małżeństwo jeszcze nie odwiedziło kancelarii. Słyszeli jednak, ile płacą inni.
— Nie wiadomo, co ksiądz wymyśli — mówi pani Weronika. — Jesteśmy emerytami, nie bardzo wiemy, co nas czeka. — To jak haracz — dodaje jej mąż.
Osiem tysięcy złotych. Potem zwrot pieniędzy
Kolejny rozmówca “Faktu”, emeryt związany z cmentarzem na Starosielcach, również kwestionuje sposób naliczania opłat.
W jego przypadku chodzi o trzyosobowy grób. Jak opowiada, jedno miejsce było opłacone w 2015 r. Administracja uznała jednak, że za pozostałe dwa należy zapłacić ponownie.
— Pani wyliczyła osiem tysięcy złotych — relacjonuje. Mężczyzna twierdzi, że próbował uzyskać szczegółowe wyjaśnienie, z czego wynika żądana kwota. Domagał się rozliczenia na piśmie. Według jego relacji rozmowa była napięta, a pracownica zagroziła wezwaniem policji, kiedy nie chciał opuścić kancelarii.
Emeryt uważa, że opłaty powinny być naliczane za grób, a nie automatycznie za każdą pochowaną osobę. Kwestionuje również konieczność ponownego wykupu istniejącego miejsca.
Złożył pismo do proboszcza. Wpłacił 2400 zł za przedłużenie dwóch miejsc. Jak przekazuje, później otrzymał zwrot tej kwoty. Dlaczego pieniądze zwrócono? Czy administracja zakwestionowała samą wpłatę, jej wysokość, czy sposób naliczenia należności? Tego na razie nie udało się wyjaśnić.
Idę na plebanię i pytam o ceny
Po rozmowach z rodzinami postanawiam osobiście sprawdzić, jakie kwoty usłyszy osoba zainteresowana zachowaniem istniejącego grobu. Udaję się na plebanię. Nie przedstawiam się jako dziennikarka. Pytam o konkretne miejsce pochówku i mówię, że od ostatniej opłaty mogło minąć 20 lat.
— Będzie boleć — ostrzega ksiądz.
Duchowny wyjaśnia, że po upływie tego okresu trzeba ponownie wykupić miejsce i opłacić je na kolejne 20 lat.
— Uuu… Ile osób leży? — pyta.
— Dwie.
— 1200 zł jest za jedną osobę, to 2400 na 20 lat do przodu i nie wiem, ile policzy za miejsce. Cztery koła albo osiem, nie wiem.
— To drogo. Skąd takie kwoty? — dopytuję.
— Nie mam pojęcia — słyszę.
Ksiądz tłumaczy, że na cmentarzu przeprowadzono inwentaryzację. Dane przeniesiono do komputera, ale w przypadku niektórych grobów, mimo uregulowanych opłat, nie udało się ustalić dysponentów. Zachęca mnie, żebym następnego dnia przyszła do kancelarii i porozmawiała z osobą odpowiedzialną za dokumentację. Korzystam z tej propozycji.
“Nie płaci bogaty, jeno winowaty”. Nerwowo na plebanii
Następnego dnia ponownie pojawiam się na plebanii. W kancelarii czekają interesanci. Przychodzą z pytaniami o groby, dokumenty i pieniądze. Atmosfera jest napięta.
Jeden z parafian zwraca księdzu uwagę, że ludzie przychodzą, płacą i się denerwują. — Nie płaci bogaty, jeno winowaty — odpowiada duchowny. Wspomina też o rachunkach i wysokich kosztach utrzymania.
W tym czasie administratorka odbiera telefony. Podczas jednej z rozmów informuje, że w dokumentacji nie znalazła potwierdzenia przedłużenia opłat za grób.
— Jeśli chcecie zachować prawo do grobu, trzeba go ponownie wykupić — tłumaczy. Pada kwota czterech tysięcy złotych. Ponowny wykup ma oznaczać ważność miejsca przez następne 20 lat, liczone od dnia zapłaty.
Wreszcie przychodzi moja kolej. Pytam o konkretny grób. Administratorka chce ustalić, kto jest jego dysponentem. Zastrzega, że bez rejestracji nie udzieli wszystkich informacji. Po chwili sprawdza jednak dokumentację.
— Za ten grób trzeba na nowo wykupić — informuje.
— Jakie to koszty?
— Cztery tysiące złotych za miejsce. Grób nieważny od 2015 roku.
Dopytuję o grób dwuosobowy. Pracownica wyjaśnia, że znaczenie ma wielkość zajmowanego miejsca, a nie sama liczba pochowanych osób.
— Grób na dwa miejsca, każde miejsce cztery tysiące, czyli osiem tysięcy złotych, żeby wykupić grób — wyjaśnia.
Pytam, ile czasu rodzina ma na podjęcie decyzji. Administratorka informuje, że naklejki na nagrobkach pojawiły się w tym roku, a bliscy mają pół roku na kontakt i uregulowanie spraw.
— Ale będzie likwidacja grobów? — pytam.
— Na razie szukamy rodzin, na razie nic nie likwidujemy — odpowiada.
Podczas kolejnej wizyty jestem świadkiem rozmowy starszych osób, które próbują wyjaśnić sytuację trzech rodzinnych grobów. Okazuje się, że nawet w jednym grobie poszczególne miejsca mogą mieć różne daty ważności. Jedno do 2027 r., drugie do 2030 r.
— Ale takich paradoksów to jeszcze nie słyszałam, proszę pani — reaguje jedna z kobiet.
Administratorka tłumaczy, że wynika to z wcześniejszych wpłat dokonywanych w różnych terminach. Proponuje wyrównanie opłat tak, aby cały grób miał jedną datę ważności. Wylicza dopłatę za trzy lata: 80 zł.
“Jest pani do mnie agresywnie nastawiona”. Tak wygląda rozmowa o opłatach
Przy kolejnym rodzinnym grobie rozmowa staje się znacznie bardziej nerwowa. Kobieta próbuje zrozumieć, dlaczego miałaby ponownie zapłacić kilka tysięcy złotych. Wraca do dawnych pochówków i wcześniejszych opłat. Tłumaczy, że nikt nie informował jej wówczas o dodatkowych należnościach.
Administratorka sprawdza księgi. Według dokumentacji opłacono tylko jedno miejsce, choć grób jest dwuosobowy. — Ale proszę pani, wtedy nie było takiej potrzeby. Nikt nic nam nie mówił — tłumaczy kobieta.
— Nie rozumiem, dlaczego jest pani do mnie agresywnie nastawiona. Ja czytam z ksiąg, co jest zapisane — mówi administratorka.
Przysłuchuję się tej wymianie zdań. Nie dostrzegam agresywnego zachowania ze strony kobiety. Słyszę pytania o pieniądze, dokumenty i podstawy naliczania opłat. To administratorka odpowiada podniesionym głosem. — Ja tylko tłumaczę, co mam w dokumentach — podkreśla. Rozmowa, zamiast rozwiewać wątpliwości, staje się coraz bardziej napięta.
Kobieta zwraca uwagę, że nagrobek wygląda na pojedynczy. Pracownica odpowiada, że wygląd pomnika nie przesądza o wielkości miejsca pochówku. Liczą się zapisy w dokumentacji.
Ponieważ nie znajduje potwierdzenia przedłużenia opłat, informuje, że miejsca należy ponownie wykupić. Cztery tysiące złotych za jedno miejsce. Osiem tysięcy za dwa.
— Nie no, dla mnie to są bardzo duże pieniądze — reaguje kobieta.
— Ja wszystko rozumiem. Ja tylko mówię, jak wyglądają fakty — odpowiada administratorka.
Rozmówczyni próbuje jeszcze ustalić, dlaczego inny parafianin miał zapłacić znacznie mniej.
— Proszę panią, ja nie będę się tłumaczyła, co ten pan zapłacił — słyszy.
Pada wreszcie pytanie o podstawę ustalenia stawki czterech tysięcy złotych.
— Rady parafialnej ustalenia — odpowiada pracownica.
Tłumaczy, że jeśli miejsce pozostaje ważne, można przedłużyć je za 1200 zł na kolejne 20 lat. Jeśli jednak termin upłynął i minął przewidziany czas na odnowienie, trzeba zapłacić jak za nowe miejsce.
— Normalne miejsce pochówku kosztuje teraz cztery tysiące — mówi.
Cztery tysiące za miejsce. Tylko gdzie jest ta kwota?
Cztery tysiące złotych. Tę kwotę słyszę w kancelarii wielokrotnie. Administratorka powołuje się na ustalenia rady parafialnej. Postanawiam więc sprawdzić, gdzie zapisano takie stawki.
Na stronie internetowej cmentarza św. Andrzeja Boboli znajduję zakładkę “Cennik”. Nie ma w niej jednak konkretnych kwot. Regulamin informuje, że aktualny cennik jest dostępny do wglądu w kancelarii. Szczegółowego wykazu stawek nie znajduję również na stronie parafii.
W końcu jeden z parafian przekazuje mi zdjęcie dokumentu zatytułowanego “Postanowienie”. Widnieje na nim data 15 października 2024 r., pieczęć parafii oraz podpis proboszcza.
Dokument określa zasady sprzedaży miejsc na cmentarzu od 1 stycznia 2026 r. Wynika z niego, że parafia nie będzie sprzedawać nowych miejsc osobom spoza wskazanych parafii, z przewidzianymi wyjątkami. Wymieniono również konkretne opłaty.
Wykupienie pojedynczego miejsca dla parafian św. Andrzeja Boboli ma kosztować 1500 zł w sektorze drugim lub 2000 zł w przedniej części cmentarza. Dla mieszkańców innych wymienionych parafii przewidziano stawkę 2500 zł. Odnowienie miejsca po 20 latach wyceniono na 800 zł dla parafian św. Andrzeja Boboli i 1200 zł dla osób z pozostałych parafii.
Szukam kwoty czterech tysięcy złotych, o której wielokrotnie słyszałam w kancelarii. W tym dokumencie jej nie ma.
Nie znajduję też zapisu, który wyjaśniałby, dlaczego przekroczenie terminu odnowienia grobu miałoby skutkować naliczeniem właśnie takiej kwoty. Tymczasem administratorka wielokrotnie powołuje się na ustalenia rady parafialnej.
Czy rada podjęła późniejszą decyzję? Czy istnieje odrębne zarządzenie? Od kiedy obowiązuje stawka czterech tysięcy złotych i gdzie można się z nią zapoznać?
Czy parafia może żądać takich pieniędzy? Prawnicy wyjaśniają
Ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych inaczej traktuje zwykłe groby ziemne, a inaczej groby murowane przeznaczone do pochowania więcej niż jednej osoby.
Jak wyjaśniają prawnicy z kancelarii Głogowski & Majewski Adwokaci, w przypadku grobów murowanych wieloosobowych nie można automatycznie stosować takich samych zasad ponownego wykorzystania miejsca jak przy grobach ziemnych. — W przypadku takich miejsc, nawet jak miejsce nie zostanie ponownie opłacone, to i tak nie można w tym miejscu dokonać kolejnego pochówku — wskazują prawnicy.
Zwracają również uwagę, że przepisy nie określają jednej maksymalnej stawki opłat cmentarnych. Ich wysokość powinna jednak uwzględniać koszty przygotowania grobu i funkcjonowania cmentarza. Nie oznacza to, że każda opłata pobierana przez zarządcę jest automatycznie zgodna z prawem. Znaczenie mają jej charakter, podstawa, rodzaj grobu i okoliczności konkretnej sprawy.
Pytania do parafii. Na odpowiedzi wciąż czekamy
W związku z relacjami rodzin i rozbieżnościami dotyczącymi stawek skierowałam pytania do zarządcy cmentarza oraz parafii św. Andrzeja Boboli. Chciałam dowiedzieć się między innymi, na jakiej podstawie pobierane są opłaty za ponowny wykup istniejących grobów, skąd wynika stawka 4000 zł za miejsce i czy należności można rozłożyć na raty. Do czasu przygotowania materiału nie otrzymałam odpowiedzi na skierowane pytania.
Nieoficjalnie dowiedzieliśmy się również, że niektórzy seniorzy mieli się zapożyczać, aby uregulować zaległości.
Disclaimer : This story is auto aggregated by a computer programme and has not been created or edited by DOWNTHENEWS. Publisher: fakt.pl









